ការវាយប្រហារ Phishing នៅកម្ពុជា

តើ Phishing គឺជាអ្វី?

Phishing គឺជាវិធីសាស្រ្តបោកប្រាស់ដែល Hackers ធ្វើខ្លួនជាស្ថាប័ន ឬមនុស្សដែលអ្នកជឿជាក់ ដើម្បីលួចយកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក។ នៅកម្ពុជា ការវាយប្រហារ Phishing កំពុងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសតាម Facebook និង Telegram។

ប្រភេទ Phishing ដែលពេញនិយមនៅកម្ពុជា

1. Facebook Phishing

Hackers ផ្ញើសារ ឬ post link ក្លែងក្លាយ ដែលមើលទៅដូច Facebook Login Page។ នៅពេលអ្នកវាយ email និង password — ព័ត៌មានទាំងនោះទៅដល់ Hacker ភ្លាម។

សញ្ញាសម្គាល់:

• URL មិនមែន facebook.com (ឧ: faceb00k-login.com)
• សារប្រាប់ថា "គណនីរបស់អ្នកនឹងត្រូវបិទ"
• ការផ្សព្វផ្សាយរង្វាន់ មានតែចុច link

2. Banking Phishing

Email ឬ SMS ក្លែងក្លាយពី "ធនាគារ" សុំឱ្យអ្នកចុច link ដើម្បី "ផ្ទៀងផ្ទាត់គណនី"។ ធនាគារពិតមិនដែលសុំ password តាម SMS ឬ email ទេ។

3. Telegram Scams

Groups និង channels ក្លែងក្លាយ ដែលសន្យារកលុយលឿន ឬ crypto free។ ពួកគេសុំ seed phrase ឬ private key របស់ wallet អ្នក។

របៀបការពារខ្លួនពី Phishing

• ពិនិត្យ URL ជានិច្ច — មុនពេលវាយ password សូមប្រាកដថា URL ត្រឹមត្រូវ
• បើក 2FA រាល់កន្លែង — សូម្បីតែមាន password ក៏ Hacker ចូលមិនបាន
• កុំចុច link ពីអ្នកមិនស្គាល់ — ជាពិសេសនៅក្នុង DM ឬ group chat
• កុំផ្តល់ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន — គ្មានស្ថាប័នពិតសុំ password តាម chat ទេ
• ប្រើ Password Manager — វានឹង autofill តែនៅ website ពិតប៉ុណ្ណោះ

ប្រសិនបើអ្នកត្រូវបានគេ Phish

ប្រសិនបើអ្នកសង្ស័យថាខ្លួនបានវាយ password នៅ website ក្លែងក្លាយ:

• ផ្លាស់ប្តូរ password ភ្លាមៗ នៅគ្រប់គណនីដែលប្រើ password ដូចគ្នា
• បើក 2FA ប្រសិនបើមិនទាន់មាន
• ពិនិត្យ login history សម្រាប់ session មិនស្គាល់
• រាយការណ៍ទៅ platform ដែលពាក់ព័ន្ធ

"Phishing គឺជាការវាយប្រហារដែលកើតឡើងញឹកញាប់បំផុត ប៉ុន្តែក៏ជាការវាយប្រហារដែលងាយការពារបំផុតដែរ — បើអ្នកដឹងពីវា។" — Noobie GMK